Kadınlar Çalışmak İstiyor, Engeller Kayıtlı İstihdamın Önünde Büyüyor

Dijital şiddet, çevrimiçi baskı, güvenlik kaygıları, ulaşım sorunları ve toplantılar sonrasında kadınları bekleyen ev içi iş yükünün de bu süreci ağırlaştırdığını dile getiren Kaşıkırık, kadınların katılımının önündeki görünmeyen maliyetlerin azaltılması gerektiğini kaydederek şunları söyledi:

“Van, Şanlıurfa ve benzer illerde kadınların en çok dile getirdiği konuların başında bakım emeği ve bunun yarattığı zihinsel yük geldi. Bir toplantıya ya da karar mekanizmasına katılmak isteyen kadınlar, çocuklarını kime bırakacağını, eve döndüğünde biriken işleri ve çevresinden gelebilecek baskıları aynı anda düşünmek zorunda kalıyor. Kadınların katılımını artırmak için yalnızca ‘kapılarımız açık’ demek yeterli değil. Ücretsiz ve erişilebilir çocuk bakım hizmetleri, güvenli ulaşım olanakları, dijital şiddete karşı koruma mekanizmaları ve kadınların gündelik yaşamını gözeten uygulamalar hayata geçirilmeli. Bakım emeğinin yalnızca kadınların sorumluluğu olarak görülmediği bir anlayışın güçlenmesi de bu sürecin önemli bir parçasıdır.”

Ücretsiz ve erişilebilir çocuk bakım hizmetleri, kadınların gündelik yaşamına uygun planlanan toplantılar, güvenli ulaşım olanakları, dijital şiddete karşı destek mekanizmaları ve toplumsal cinsiyete duyarlı bütçeleme gibi uygulamaların kadınların kamusal yaşama katılımını kolaylaştıracağını belirten Kaşıkırık, bakım emeğinin yalnızca kadınların sorumluluğu olarak görülmemesi gerektiğini ifade etti.

Kadın İstihdamında Çok Boyutlu Sorunlar Öne Çıkıyor

Kadınların çalışma yaşamında karşılaştığı sorunlar ise yalnızca istihdama erişimle sınırlı kalmıyor.

Van'da bir çağrı merkezinde çalışan Zeliha H., ağır mobbing nedeniyle çalışma yaşamının giderek zorlaştığını belirtti.

Çalışma koşullarının zor olduğunu ifade eden Zeliha H., “Gerçekten artık dayanacak gücüm kalmadı. Çağrı merkezinde çalışmak zaten kendi başına çok zorken bir de uğradığım ağır mobbing beni bitirdi. Molalarımız saniyesi saniyesine sayılıyor, sürekli baskı altındayız. Her gün haksız eleştiriler ve psikolojik şiddet görüyoruz. Her sabah işe ağlayarak geliyorum. Sırf ekmek parası için bu kadar ağır koşullara katlanmak zorunda kalıyoruz.” diye konuştu.

Sahadan Yükselen Ortak Talep: Destek Mekanizmaları Güçlendirilmeli

Kadın kooperatifinde üretim yapan Belkıs Ağarca ise kooperatif sayesinde gelir elde edebildiklerini ancak çocuk bakım hizmetlerinin yetersiz olmasının kadınların çalışma yaşamını zorlaştırdığını söyledi.

Ağarca, "Kooperatifimiz sayesinde evimizden çalışabiliyor, aile bütçemize katkı sunabiliyoruz. Ancak çocuklarımızı güvenle bırakabileceğimiz bir kreşimiz ve daha sağlıklı çalışma koşullarımız olmasını isterdik. Annelerin gözü arkada kalmadan üretebildiği bir çalışma ortamının oluşturulmasını arzu ediyoruz." diye konuştu.

Kadınların kayıtlı istihdama katılımı, yalnızca iş olanaklarının artırılmasıyla sınırlı kalmıyor. TÜİK'in bölgesel verileri Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da kadınların iş gücüne katılım ve istihdam oranlarının Türkiye ortalamasının gerisinde olduğunu ortaya koyarken; uzman değerlendirmeleri, iş dünyasının görüşleri ve sahadaki kadınların deneyimleri bakım hizmetlerinden çalışma koşullarına, dijital şiddetten kayıtlı istihdama erişime kadar birçok başlığın kadınların çalışma yaşamını doğrudan etkilediğini gösteriyor. Bölgede kadınların ekonomik yaşama daha güçlü katılımına yönelik tartışmalar ise sosyal destek mekanizmaları, bakım hizmetleri ve istihdam politikaları ekseninde sürüyor.