Bundan 61 yıl önce Trabzon Çaykara’dan Van Özalp’a büyük bir göç yaşanıyor. 1965’te Trabzon’un Uzungöl bucağı ve Baltacılı köyünden 160 aile (yaklaşık 800 kişi), Van Özalp’ın Dönerdere ve Emek köylerine göç ediyor. Bu göç, Trabzon kökenli Van doğumlu gazeteci Nihat Özbay tarafından romanlaştırılıyor.
Fotoğraf 1: Çaykara’dan Özalp’a Göç Haberi (7 Haziran 1965, Van Sesi Gazetesi) 1974 yılında Van Özalp’ta doğan Trabzon kökenli Nihat Özbay kendisinin ve hemşehrilerinin göç hikayesini romanlaştırarak kaleme alıyor.
Fotoğraf 2: Van Özalp’ta Yerel Gazetecilik Yapan Nihat ÖZBAY 1965’te yaklaşık 800 kişi doğup büyüdükleri Trabzon Çaykara’nın elverişsiz şartları nedeniyle Van Özalp’a göç ediyor. Ancak yeşil ve yağışlı bir coğrafyadan çorak ve çok soğuk bir coğrafyaya gitmek Trabzonluların yeni hayatında da zorluklara sebep oluyor.
Gazeteciliğe 1995 yılında ulusal ajansların Van Özalp temsilcisi olarak başlayan Özbay, mesleki serüvenine 2003’te kurduğu Özalp merkezli Samyeli Haber Gazetesi’yle devam ediyor. Bu süreçte Trabzon Çaykara’dan Van Özalp’e yaşanan göçün o dönemki tanıklarıyla röportajlar gerçekleştiriyor ve bu sıra dışı göçü elinden geldiğince kayıt altına almaya çalışıyor. Ayrıca gerçekleşen göç üzerine muhtelif mecralardan da bilgi ve belge toplamaya gayret gösteriyor.
Fotoğraf 4: Van Özalp’taki Ofisinde Çalışmalarını Sürdüren Nihat ÖZBAY Romanın Adı: “Kadın He Dediğinde”
1965’te Trabzon’dan Van’a yaşanan bu göç, bugün olduğu gibi o gün de merak uyandırıyor. Milliyet Gazetesi muhabirlerinden Suat Türker göçü adım adım anlatan bir yazı dizisi kaleme alıyor. Yazı dizisinin birinci sayısının başlığı “Kadınlar He, Demeseydi Göç Olmazdı” şeklinde atılıyor. Gazeteci Nihat Özbay da bu başlığın önemini vurgulayarak, Trabzon’dan Van’a yaşanan göçün perde arkasında kadınların olduğunu söylüyor ve Trabzonlu kadınların onayları neticesinde 1965’teki göçün yaşanabildiğini belirtiyor. Nitekim yazdığı romanın adını da bu sebeple “Kadın He Dediğinde (Bir Göç, Bir Anne, İki Kültür)” şeklinde oluşturduğunu ifade ediyor.
Fotoğraf 5: “Kadınlar He Demeseydi Göç Olmazdı” Başlıklı Haber (22 Haziran 1965, Milliyet Gazetesi) Tarihi Olayları Yansıtan Bir Roman
