Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, partisinin haftalık Meclis Grup Toplantısı'nda Türkiye'nin siyasi gündemine, barış süreci ve ekonomik gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Konuşmasında Kürt
siyasetçilere yönelik gözaltılara, Sözcü TV'ye kayyum atanmasına ve Abdullah Öcalan'ın
çalışma koşullarına değinen Bakırhan, sürecin ilerlemesi için hukuki ve demokratik
adımların atılması gerektiğini vurguladı.
Kürt siyasetçilere
yönelik gözaltılara tepki
Kürdistan Sosyalist
Partisi (PSK) Genel Başkanı Bayram Bozyel ve parti yöneticisi Hasan Dağtekin ile
PDK yöneticisi Mehmet Can Azbay ve siyasetçi Fuat Önen'in gözaltına alınmasına tepki
gösteren Bakırhan, Kürtlerin örgütlenme ve düşüncelerini ifade etme haklarını savunmanın
kendileri için ilkesel bir tutum olduğunu söyledi.
Bakırhan, "Çok
sayıda Kürt siyasetçi gözaltına alındı. Kürtlerin örgütlenme ve düşüncelerini ifade
etme haklarını savunmak bizim için ilkesel bir tutumdur. Nasıl düşünürlerse düşünsünler,
aramızdaki ideolojik ve politik farklılık ne olursa olsun. Bunu herkes çok iyi bilsin;
Kürt siyasi çevrelerinin siyasi faaliyetlerinden ve fikirlerinden dolayı gözaltına
alınmasını kabul etmiyor, kınıyoruz" dedi.
Sözcü TV'ye kayyum
atanmasına tepki
Sabah saatlerinde
kayyum atanan Sözcü TV hakkında da konuşan Bakırhan, basının kayyum uygulamalarıyla
kontrol altına alınmasına karşı olduklarını belirtti.
Bakırhan, "Net
ifade etmek istiyorum. DEM Parti olarak basını kayyumlarla zapturapt altına alma
girişimlerine kesinlikle karşıyız. Kim olursa olsun, bize nasıl yaklaşırsa yaklaşsın,
yargının bir susturma aracına dönüştürülmesine amasız fakatsız itiraz ettiğimizi
belirtmek istiyorum. Çünkü bu durumların ülkeye neye mal olduğunu geçmiş deneyimlerimizden
aslında ortaya çıkardık. Basının sesini kısmak, Türkiye'nin sorunlarını çözmez"
ifadelerini kullandı.
"Barışın doğrusu
müzakere ve hukuktur"
Barışın doğru tanımlanması
gerektiğini belirten Bakırhan, sürecin yanlış adımlarla ilerlemesinin toplumsal
umutları boşa çıkarabileceğini söyledi.
Farabi'nin "Önce
doğruyu bilmek gerekir. Doğru bilinirse yanlış da bilinir" sözünü hatırlatan
Bakırhan, şöyle devam etti:
"Biz de diyoruz
ki önce süreci doğru tarif edelim. Doğru tarif edersek yanlış yapmayız. Boşuna bu
ülkede oluşan umutları bir daha boşa çıkarmayız. Peki, 'Barışın doğrusu nedir?'
diye soruyorsunuzdur muhtemelen içinizde. Barışın doğrusu müzakere ve hukuktur.
Barışın yanlışı da bellidir. Barışın yanlışı oyalamaktır, ertelemektir. Bu sabah
olduğu gibi demokratik siyasete karşı tahammülsüzlüktür. Bu yanlışları yapmamamız
gerekiyor."
"Hareket yönetimi
çok net bir tutum ortaya koydu"
Bakırhan, son günlerde
hareket yönetiminden üst düzey yöneticilerin sürece ilişkin yaptığı açıklamalara
da değindi.
Açıklamalarda çözüm
iradesinin tam olduğunun ve iktidarın gerekli hukuki zemini oluşturması halinde
sorunun çözülebileceğinin belirtildiğini aktaran Bakırhan, bu tutumu memnuniyetle
karşıladıklarını söyledi.
Bakırhan, "Hareket
yönetimi aynen şöyle söyledi: 'Çözüm irademiz tamdır. İktidar gerekli hukuki ortamı
sağlarsa sorun çözülmüş olacak.' Gerçekten bu sözleri biz de memnuniyetle karşıladık.
Bir kez daha kimi tartışmalara rağmen arkadaşların söyledikleri şeylerin barışın
önünü açacağını, bu süreci kolaylaştıracağını da belirtmek istiyorum" dedi.
Sürecin dört aşamasını
anlattı
Barış ve Demokratik
Toplum Süreci'nin hangi aşamada olduğuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bakırhan,
sürecin dört aşamadan oluştuğunu söyledi.
İlk aşamanın silahların
susması ve çatışmaların sona ermesi olduğunu belirten Bakırhan, bu aşamanın tamamlandığını
ifade etti.
İkinci aşamanın diyalog
ve müzakere zemininin kurulması olduğunu kaydeden Bakırhan, bu konuda da ilerleme
sağlandığını dile getirdi.
Üçüncü aşamanın hukuki
ve siyasi çerçevenin oluşturulması olduğunu belirten Bakırhan, Meclis'te komisyon
kurulmasını ve çıkarılan yasayı bu kapsamda değerlendirdi.
Dördüncü aşamanın
ise demokratik siyasetin önünün açılması ve temel hak ve özgürlüklerin güvence altına
alınması olduğunu söyleyen Bakırhan, "Yani ilk iki aşamayı geride bıraktık.
Artık üçüncü aşamanın içindeyiz. Dördüncü aşamanın da kapısındayız" ifadelerini
kullandı.
"Sayın Öcalan'ın
çalışma koşulları değişti"
Bakırhan, Abdullah
Öcalan'ın yeni yerine geçmesiyle birlikte çalışma koşullarının değiştiğini ve sekretaryasının
güçlendirildiğini açıkladı.
Bakırhan, bu konuda
ilk kez açıklama yaptıklarını belirterek şunları söyledi:
"Sayın Öcalan'ın
yeni yerine geçmesiyle birlikte çalışma koşulları değişti. Bunu buradan açık bir
şekilde ifade edeyim. Daha hızlı ve verimli çalışması için de sekretaryası güçlendirildi.
Bunu ilk defa söylüyoruz. Hep ifade ettik. Barış sürecinde silahsızlanma oluyorsa,
silahsızlanmanın yerine hukuku ve siyaseti koymak gerekiyor. Barış, siyasi iklim
normalleştikçe zemin kazanır. Bugün şahit olduğumuz gibi kayyumlarla, gözaltılarla,
basını susturmakla bu sürece katkı değil, zarar veririz."
Normalleşme için beş
adım sıraladı
Türkiye'de siyasi
normalleşmenin sağlanması için atılması gereken adımları da sıralayan Bakırhan,
beş başlık üzerinde durdu.
Bakırhan'a göre normalleşme
için çerçeve yasanın tüm yönleriyle hayata geçirilmesi, Anayasa Mahkemesi (AYM)
ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarının uygulanması, siyasetçilerin
kim olursa olsun tutuksuz yargılanması, kayyumların geri çekilmesi ve demokratik
siyaset hakkıyla düşünce ve ifade özgürlüğünün güvence altına alınması gerekiyor.
Basın özgürlüğünün
de sağlanması gerektiğini belirten Bakırhan, "Gelecek güzel sözlerle yazılmaz.
Gelecek anda yazılır, zamanında yazılır. Biz de diyoruz ciddiyetle, cesaretle, büyük
bir iradeyle gelin Türkiye'nin geleceğini birlikte yazalım. DEM Parti ile iktidar
arasına bırakmayalım" dedi.
Her gün yeni bir baskı,
kayyum ve gözaltı haberiyle karşılaştıklarını ifade eden Bakırhan, barış sürecinin
yükünün toplumun tüm kesimlerince birlikte omuzlanması gerektiğini söyledi.
"Meclis irade
göstermelidir"
Meclis'in barış sürecinde
daha aktif rol üstlenmesi gerektiğini belirten Bakırhan, düşünce, ifade ve basın
özgürlüğünün sağlanmasının önemine dikkat çekti.
Bakırhan, "Düşünce
ve ifade özgürlüğü olsaydı Kürt siyasetçilerine dönük operasyon olur muydu? Basın
özgürlüğü olsaydı her gün bir kanalın kapısına kilit vurup ya da kayyum atanır mıydı?
Toplumsal kesimleriyle birlikte, 86 milyonuyla birlikte, birlikte omuzlamadığımız
müddetçe bugün yaşadığımız şeylerin benzerini ve çeşitli türevlerini yaşamak durumunda
kalırız. Bunun için diyoruz ki en başta Meclis bir irade göstermelidir. Meclis mesaisini
barışa harcamalıdır. Barıştan daha büyük bir gündem ve mesai olamaz" diye konuştu.
"İzleme Komisyonu'nun
kurulmasını bekliyoruz"
Meclis'in 100 yıllık
bir sorunu gelecek kuşaklara devretmek yerine çözen bir kurum olarak anılması gerektiğini
söyleyen Bakırhan, TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile yaptıkları görüşmede sürece
ilişkin önerilerini ilettiklerini aktardı.
Barış sürecinin başarısının
demokrasi zemininin genişlemesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirten Bakırhan,
çerçeve yasanın uygulanması ve izleme komisyonunun bir an önce kurulması gerektiğini
söyledi.
İzleme Komisyonu'nun
yalnızca süreci takip eden bir yapı olmaması gerektiğini ifade eden Bakırhan, komisyonun
taraflarla görüşmesi, kamuoyunu bilgilendirmesi, sivil toplumun sürece katılımını
sağlaması ve toplumsal barışın inşasına katkıda bulunması gerektiğini dile getirdi.
Bakırhan, Kurtulmuş'un
öneri ve eleştirilerine olumlu yaklaştığını belirterek, "Önümüzdeki günlerde
İzleme Komisyonu'nun kurulmasını ve çalışmalarına başlamasını bekliyoruz. Emin olun,
biraz önce saydıklarım eğer yerine getirilirse, sağlanırsa zor görünen kolaylaşacak,
uzak görünen yakınlaşacaktır" dedi.
"Zincir marketler
kazanıyor, herkes kaybediyor"
Konuşmasının ekonomi
bölümünde zincir marketleri eleştiren Bakırhan, bu işletmelerin küçük esnafı ve
yerel üreticiyi olumsuz etkilediğini savundu.
Zincir marketlerin
işçi hakları, istihdam ve üretim üzerinde baskı oluşturduğunu belirten Bakırhan,
Siirt ziyaretinde karşılaştığı durumu örnek gösterdi.
Bakırhan, "Daha
geçen gün Siirt'e gittik. Biz oradayken yoğurdu gidip bakkallardan, köyde mayalanmış
yoğurdu alıyorduk. O bakkalların çoğu kapanmış, yerine üç harfli marketler açılmış.
Zincir market nereye açılsa işçi sömürüsü en yüksek seviyeye çıkıyor. O bölgedeki
esnaf perişan oluyor. Size söyledim, işte bir kentin örneğini. Bu bir tesadüf mü?
Bir tesadüf değil, bir tercihtir. Niye? Zincirler, zincir marketler kazanıyor. Geriye
kalan herkes kaybediyor" ifadelerini kullandı.
Zincir marketlerin
milyarlarca lira kâr elde etmelerine rağmen yeterince vergi ödemediklerini ileri
süren Bakırhan, küçük esnaf ve ücretli çalışanların vergi yükü altında kaldığını
söyledi.
"Yorgunluktan
bayılan çalışanlar var"
Zincir marketlerdeki
çalışma koşullarını da eleştiren Bakırhan, uzun çalışma saatleri, düşük ücret, fazla
mesai, mobbing ve iş güvencesizliği gibi sorunlara dikkat çekti.
İşçilerin molalarının
dahi kısıtlandığını savunan Bakırhan, bazı çalışanların 14-15 saat çalıştırıldığını
ve içme suyu gibi temel ihtiyaçlarının bile karşılanmadığını söyledi.
Bir zincir markette
çalışan işçilerin eylemine değinen Bakırhan, çalışanların ücretsiz su ve yemek ücretlerinde
iyileştirme talep ettiğini aktardı.
Çalışanların uzun
süre ayakta tutulduğunu belirten Bakırhan, kasa başında uykusuzluk ve yorgunluk
nedeniyle bayılan bir işçiyi de hatırlattı.
Bakırhan, "Emin
olun, bunlar ilkel sömürü zamanlarında bile yoktu. Bunlara, 'Allah'tan korkun' diyeceğim
ama zaten korkuları olsa çalışanlara su verirlerdi. Allah belanızı versin diyeyim
en iyisi. İşçi bir bardak içme suyu istiyor. Bu aşağılık sömürü düzeni sürerken
peki devletimiz ne yapıyor? Seyrediyor" dedi.