Yeni eğitim öğretim yılı bugün 1, 5 ve 9. sınıfların uyum haftası ile başlıyor. Ancak kırtasiyeden okul kıyafetine, servisten beslenmeye kadar eğitim masrafları ailelerin bütçesini kat kat aşıyor. Çocuklarının okul ihtiyaçlarını karşılamaya çalışan aileler, alışveriş listesini kısaltıyor, servisten vazgeçiyor, LGS'ye hazırlanan çocuğunu dershaneye gönderemiyor. Bir öğrencinin yalnızca kırtasiye masrafı 3 bin lirayı bulurken forma, çanta ve ayakkabının eklenmesiyle tutar katlanıyor. Devlet okullarında velilerden temizlik malzemesi ve çeşitli ödemeler de talep ediliyor.
Okulların açılmasına sayılı günler kala işçi ailelerinde eğitim masrafları gündemin ilk sıralarında. Defter, kalem, çanta ve okul kıyafetiyle başlayan harcamalara servis, günlük beslenme ve okul tarafından istenen malzemeler ekleniyor. DIGEL işçisi iki veli ile bir belediye işçisinin eşi, yeni eğitim öğretim yılı öncesinde karşı karşıya kaldıkları masrafları anlattı.
İki Çocuk İçin İlk Hesap 5 Bin Lira
DIGEL direnişçisi Nurdan'ın üç oğlundan biri liseyi bitirdi, diğer ikisi ise ilkokul 3'üncü ve ortaokul 1'inci sınıfa başlayacak. Ailenin tek düzenli geliri eşinin aldığı 42 bin liralık ücret. Evlerinin kira olmaması bütçeyi bir ölçüde rahatlatsa da Nurdan, daha okul alışverişine başlamadan çeşitli ödemeler yaptıklarını anlattı.
Ortaokula başlayan oğlu için okul aile birliğine 600 lira yatırdıklarını söyleyen Nurdan, okulun ayrıca dört paket A4 kağıdı istediğini ve bunun da yaklaşık 600 liraya mal olduğunu belirtti: “Devlet okulu olduğu için isteyenden istiyorlar. Ben bu kadarını yaptım, daha fazla yapanlar da vardır eminim.”
Asıl alışveriş ise henüz başlamadı. Yalnızca defterlerin 500-600 lirayı bulacağını söyleyen Nurdan, okul kıyafetinin tanesinin 800 lira olduğunu belirtti. Yazlık ve kışlık olmak üzere iki forma alınması gerekiyor. Buna boya, kalem, çanta ve ayakkabı da eklenecek. İki çocuğun başlangıç masrafının en az 5 bin lirayı bulacağını hesaplayan Nurdan, “Okul zaten başlı başına bir masraf. Devlet okuluna gidiyor diye çok masrafsız değil” dedi.
Servis İki Çocuk İçin En Az 10 Bin Lira
Okul açıldıktan sonra masraf bitmiyor. Bu yıl servis kullanmak zorunda kalacaklarını anlatan Nurdan, yakın mesafede tek çocuk için servis ücretinin yaklaşık 6 bin lira olduğunu, iki çocuk için ayda en az 10 bin lirayı gözden çıkarmaları gerektiğini söyledi.
Buna çocukların günlük beslenmesi de eklenecek. Özellikle ilkokula giden oğlunun her gün beslenme ve meyve suyu götürdüğünü anlatan Nurdan, kalem, silgi, kalemtıraş ve boya gibi malzemelerin de yıl içinde sürekli yenilenmesi gerektiğini belirtti.
‘Hep Kısıtlayarak Aldım’
DIGEL işçisi Nurcan 8'inci sınıfa başlayan kızını tek başına büyütüyor. Aylık geliri yaklaşık 35 bin lira olan Nurcan, annesi ve kızıyla birlikte yaşıyor. Evin kirası 12 bin 500 lira. Annesinin emekli aylığının olmadığını söyleyen Nurcan, “Ben ne getirsem o” diyerek evin geçiminin kendi ücretine bağlı olduğunu anlattı.
Nurcan'la konuştuğumuz sırada anne-kız kırtasiye alışverişindeydi. Maaşının yattığı gün alışverişe çıktığını söyleyen Nurcan, ihtiyaçların tamamını alamamasına rağmen yaklaşık 3 bin lira ödedi: “Kaç ders varsa ona göre defterlerini aldık. Bir kurşun kalem, bir kırmızı kalem... Hep kısıtlayarak aldım. 3 bin liraya yakın para ödedim. Bunun içinde çanta, suluk yok. Kıyafet ve pantolon da daha duruyor.”
Okul kıyafetlerinin de pantolonla birlikte yaklaşık 3 bin lirayı bulacağını tahmin eden Nurcan, çanta ve suluk masrafının bunun dışında olduğunu söyledi.
Okul Tercihini De Masraflar Belirledi
Nurcan'ın önündeki bir başka masraf ise LGS. 8'inci sınıfa geçen kızının başarılı bir öğrenci olduğunu ancak ekonomik nedenlerle dershaneye gönderemediğini söyleyen Nurcan, baktığı dershanelerde ücretlerin 100 bin liranın üzerinde olduğunu anlattı.
“Çocuk zaten çok başarılı ama dershaneye vermemiz imkansız. 100 bin liranın üzeri hep. Ben zaten tek başımayım, babası da yok. Karşılayamayacağım miktarlar. Evde artık nasıl hazırlanabilirse öyle devam ediyoruz” diyen Nurcan, test ve hazırlık kitaplarıyla kızını sınava hazırlamaya çalıştığını söyledi.
Servis ücretini karşılayamayacağı için okul tercihinde de ekonomik koşulların belirleyici olduğunu söyleyen Nurcan, “Çok iyi bir okul seçmek isterdim ama maalesef en yakın okul neresiyse, en masraf çıkarmayacak şekilde seçmek zorunda kaldım” dedi.
Günlük 100 Lira Artık Yetmiyor
Okulların açılmasıyla günlük beslenme ve kantin harcamaları da yeniden başlayacak. Geçen yıl kızına günlük 100 lira verdiğini söyleyen Nurcan, bu yıl aynı paranın yetip yetmeyeceğini şimdiden düşündüklerini anlattı.
