Kılıçdaroğlu'nun Erken Seçim Çıkışı CHP ve Muhalefette Nasıl Yorumlandı?
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun, iktidarın erken seçim kararı alması halinde buna itiraz etmeyeceklerini açıklaması, seçim ve adaylık hesaplarına ilişkin yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi.
Parlamentoya sunulan
bir erken seçim teklifine CHP grubunun destek vermesi, Cumhurbaşkanı Recep
Tayyip Erdoğan'a üçüncü kez adaylık yolunu açacağı için bu açıklama kritik
önemde görülüyor.
CHP kulislerinde Kılıçdaroğlu'nun, Erdoğan'ın yeniden aday olup
olmayacağına ilişkin bir tartışmanın tarafı olmak yerine seçim kararının
alınmasını ve siyasi aktörlerin sandıkta yarışmasını savunduğu yorumu
yapılıyor.
Yeni Parti, Kılıçdaroğlu'nun açıklamasını CHP yönetiminin Cumhur
İttifakı'na yaklaştığının göstergelerinden biri olarak görüyor. DEM Parti ise
iktidarın "Terörsüz Türkiye" olarak nitelendirdiği sürecin uygulama
sonuçları görülene kadar erken seçim tartışmalarına kapıları kapalı tutuyor.
Kılıçdaroğlu Ne Dedi?
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, geçen hafta sonu
Gaziantep'te yaptığı açıklamada erken seçim teklifine karşı çıkmayacaklarını
belirtirken Erdoğan'a da seçim çağrısı yaptı.
Kılıçdaroğlu, "Teklif gelirse varız. Erken seçim olursa
itiraz etmeyiz. İki ay da olsa, bir ay da olsa Türkiye bir an önce demokrasi
oyunundan vazgeçmeli, gerçek demokrasiyi savunan yapısına kavuşmalı" dedi.
Erdoğan'ın yeniden aday olup olmayacağına ilişkin ise
"Erdoğan'ın aday olacağını nereden biliyorsunuz? Belki aday olmayacak. O
günün koşullarına bakmalıyız. Ben Erdoğan'ın yeniden aday olacağını
düşünmüyorum" dedi.
Hem muhalefette hem de
iktidara yakın çevrelerde Kılıçdaroğlu'nun bu çıkışı, Erdoğan'ın üçüncü kez
adaylığına da "vize vermesi" olarak yorumlandı.
Kılıçdaroğlu Erken
Seçime Kapıları Neden Açtı?
CHP kulislerinde Kılıçdaroğlu'nun açıklamasına ilişkin birden
fazla değerlendirme yapılıyor. Bunlardan ilki, Kılıçdaroğlu'nun seçimden
kaçınan bir siyasi aktör olarak görünmek istemediği yönünde.
CHP kulislerinde yapılan değerlendirmelerde, geçmişte de
Kılıçdaroğlu'nun Erdoğan'ın, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) kararıyla adaylığının
engellenmesine karşı çıktığına dikkat çekiliyor.
Zira Erdoğan, parlamenter sistem döneminde halk tarafından
seçilen ilk cumhurbaşkanı olmuş, bazı muhalefet partileri ise Erdoğan'ın 2023
seçimlerinde üçüncü kez aday olması anlamına geldiğini belirterek, yeniden
adaylığının anayasaya aykırı olduğunu savunmuştu.
Bazı yorumlara göre Kılıçdaroğlu, Erdoğan'ın yeniden aday olup
olmayacağına ilişkin bir tartışmanın tarafı olmak yerine seçim kararının
alınmasını ve siyasi aktörlerin sandıkta yarışmasını savunuyor. Böylece adaylık
tartışmasının Meclis veya yargı üzerinden yürütülmesine karşı bir pozisyon
alıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeniden aday olup olamayacağına ilişkin tartışma, Türkiye siyasetinin önde gelen gündemlerinden olmaya devam ediyor.
CHP kulislerindeki
ikinci değerlendirme ise erken seçim kararının, diğer muhalefet partilerinin
tutumları nedeniyle Kılıçdaroğlu'nun desteği olmadan da alınabileceği
ihtimaliyle ilgili. CHP kulislerinde, iktidarla birlikte çözüm sürecinde rol
alan DEM Parti'nin seçimlerin yenilenmesine destek verebileceği, bu nedenle
Erdoğan'ın CHP'nin desteğine ihtiyaç duymayabileceği yorumları da yapılıyor.
Ancak DEM Parti kaynakları, erken seçim konusunda henüz bir
gündemleri olmadığını, önceliklerinin çözüm süreci olduğunu belirterek, CHP
içindeki bu yorumları bizzat Kılıçdaroğlu'nun erken seçim açıklamasının
yalanladığı görüşünü dile getirdi.
Üçüncü değerlendirme ise daha geniş bir siyasi çerçeveye işaret
ediyor. CHP kulislerinde dile getirilen bir yoruma göre Türkiye'de yeni bir
siyasi düzen kuruluyor ve bu süreç Erdoğan sonrasına ilişkin hazırlıkları da
kapsıyor.
Bu görüşü savunanlar, Kılıçdaroğlu'nun Gaziantep'te yaptığı,
"Bu anayasayla Türkiye yönetilemez. Parlamenter sistem diyorsa nasıl bir
parlamenter sistem? Yarı başkanlık sistemi öneriliyorsa nasıl bir yarı
başkanlık sistemi? Bu öneriler konur, önerileri biz de sağduyuyla
tartışırız" açıklamasının da bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiğini
ifade ediyor.
Yeni Parti: 'Cumhur İttifakı'na Eklemlenme'
Yeni Parti, Kılıçdaroğlu'nun erken seçim açıklamasını mutlak
butlan sürecinden bağımsız değerlendirmiyor. Parti, Mart veya Nisan 2027'den
sonra yapılabilecek bir erken seçimin, Erdoğan'ın yeniden adaylığına imkân
sağlayacak şekilde gündeme getirildiğini savunuyor.
Yeni Parti Sözcüsü Zeynel Emre, gazetecilerin konuya ilişkin
sorularını yanıtlarken mutlak butlan sürecinin siyasi niteliğine dikkat çekti.
Emre, "Butlan gündeme geldiğinden beri biz bunun bir saray operasyonu
olduğunu, Cumhur İttifakı'na eklemlenme olduğunu hep ifade ettik" dedi.
Emre, "Hükümetin bizzat aldığı ve alacağı kararlar butlana
söyletilerek tepkinin Sayın Erdoğan'dansa butlana yönelmesi, bir paratoner
görevi görmesi gibi bir görev de verilmiş" ifadelerini kullandı.
Emre, "Anayasa'ya uymayanla anayasa yapılmaz"
yaklaşımından, belirli koşulların gerçekleşmesi halinde anayasa görüşmelerine
açık olunduğu bir noktaya gelindiğini söyledi.
Yeni Parti lideri Özgür Özel, Erdoğan'a yeniden başkanlık yolunu açacak düzenlemelere karşı olduklarını ifade etmişti.
DEM Parti'nin Önceliği Çözüm Süreci
DEM Parti ise erken seçim tartışmalarından uzak duruyor. DEM
Partili kaynaklar, sürecin olumlu sonuçlanması ve müzakere aşamasına geçilmesi
sağlanmadan erken seçime destek vermeyeceklerini belirtiyor.
Parti kulislerinde yapılan değerlendirmelerde, "Bu seçime
heba edilecek bir süreç değil, bir an önce müzakereler açılsın" görüşü
dile getiriliyor. Bir parti yöneticisi de "Şu anda bir erken seçim
gündemimiz yok. Sürecin sağlıklı ilerlemesi bizi bağlar. En temel meselemiz
süreçtir şu anda" görüşünü dile getirdi.
Erdoğan'ın Adaylığı
İçin Meclis Kararı Neden Önemli?
Anayasa'nın 116. maddesine göre TBMM, üye tamsayısının beşte
üçüne karşılık gelen en az 360 milletvekilinin oyuyla seçimlerin yenilenmesine
karar verebiliyor. Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis'in bu kararı alması
halinde mevcut cumhurbaşkanı üçüncü ve son kez cumhurbaşkanlığına aday
olabiliyor.
Bu kural nedeniyle, cumhurbaşkanlığında ikinci dönemini
tamamlayan Erdoğan'ın bir kez daha aday olabilmesinin yolu da Meclis'in seçim
kararı almasından geçiyor. TBMM'de AKP ve MHP'nin başını çektiği Cumhur
İttifakı'nın 331 sandalyesi bulunuyor. Bu tabloda Meclis'ten erken seçim kararı
çıkabilmesi için muhalefetten en az 29 milletvekilinin karara destek vermesi
gerekiyor.
