SAMER, “Diyarbakır Semt Pazarı Araştırması'na ilişkin yaptığı saha araştırması kapsamında enflasyon ve maliyet artışlarının pazar esnafını ciddi biçimde zorladığını belirtti.
Saha Araştırmaları Merkezi (SAMER), 2-9 Haziran tarihleri
arasında 142 Pazar esnafıyla görüşerek ekonomik kriz ve fiyat artışlarının semt
pazarlarındaki yansımalarını inceledi. “Diyarbakır Semt Pazarı Araştırması”
adlı açıklanan raporda, ekonomik krizin hem esnaf hem de tüketiciler üzerindeki
etkilerini ortaya koyduğu belirtildi.
Zamların Esnafa Yansıması
Müşterilerin gelir durumuna da yer verilen raporda, yüzde
43’ünün düşük gelirli, yüzde 31 orta gelirli, yüzde 19,7’sinin ise her gelir
grubundan olduğu belirtildi. Bunun yanı sıra pazarcı esnafının görüşüne yer
verilen raporda ise son dönemde fiyat artışlarının hızlandığını, vatandaşların
ise daha az ürün satın aldığını ve daha ucuz ürünlere yöneldiği söylendi.
“Alım Gücü Azaldı”
Araştırma grubuna yöneltilen, “Son dönemde müşterilerinizde
en sık gözlemlediğiniz değişiklik hangisidir?” sorusuna, “Daha az ürün alma”,
“Daha ucuz ürün tercih etme”, “Kaliteden ödün verme”, “Pazara daha seyrek
gelme” şeklinde verilen cevaplar, toplumun yaşadığı ekonomik krizi gözler önüne
serdi. Ayrıca, “Sizce son bir yıl içinde tüketicinin alım gücü nasıl değişti?”
sorusuna görüşmecilerin yüzde 43’ü “Çok azaldı”, yüzde 49,3’ü “Azaldı”, yüzde
5,6’sı, “Değişmedi”, yüzde 2,1’i, “Arttı” yanıtlarını verdi.
“Mazot Fiyatları Yükseldi”
Araştırma grubuna yöneltilen, “Aldığınız ürünlere sizce
neden zam gelmektedir?” sorusuna görüşmecilerin yüzde 37,2’si, “Mazot
fiyatlarının yükselişi”, yüzde 21,5’i, “Az ürün üretimi”, yüzde 18,4’ü, “Yanlış
ekonomik politikalar”, yüzde 6,6’sı “Kuraklık” yanıtlarını verdi. “Son bir
yılda ortalama satış kârınız nasıl değişti?” sorusuna ise görüşmecilerin yüzde
26,1’i, “Çok azaldı”, yüzde 56,3’ü “Azaldı”, yüzde 15,5’i, “Değişmedi”, yüzde
1,4’ü, “Arttı”, yüzde 0,7’si “Çok arttı” yanıtlarını vermişlerdir.
Sonuç ve Değerlendirmede Fiyat Artışı Beklentisi
Araştırmanın, “Sonuç ve değerlendirme” kısmında şu ifadelere
yer verildi: “Araştırma sonuçları semt pazarlarının günümüz ekonomik
koşullarından doğrudan etkilenen alanlar olduğunu göstermektedir. Bulgular
birlikte değerlendirildiğinde; Enflasyon ve maliyet artışlarının pazarcı
esnafını ciddi biçimde zorladığı, Müşterilerin alım gücünün azaldığı,, Daha az
ve daha ucuz ürün satın alma eğiliminin yaygınlaştığı, Esnafın satışlarını
sürdürmesine rağmen kârlılığının düştüğü, Geleceğe yönelik fiyat artışı
beklentisinin devam ettiği, Semt pazarlarının özellikle düşük ve orta gelir
grupları için önemli bir gıda erişim kanalı olmaya devam ettiği görülmektedir.
“Esnaf ve Tüketicilerin Sorunları Yalnızca Ticari Değil”
Sonuç olarak araştırma, semt pazarlarının yalnızca ticaret
yapılan alanlar değil; ekonomik krizlerin, yoksullaşma süreçlerinin, kültürel
çeşitliliğin ve gündelik yaşam mücadelelerinin somut biçimde gözlemlenebildiği
önemli toplumsal mekânlar olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle pazar
esnafının ve tüketicilerin karşı karşıya olduğu sorunların yalnızca ticari
değil, aynı zamanda sosyal politika ve yerel yönetim perspektifleriyle de ele
alınması gerekmektedir.”
Kaynak: Güneydoğu Ekspres
